Publicaties over de MKBA

Hier vindt u de belangrijkste Nederlandse en internationale publicaties over de maatschappelijke kosten-batenanalyse. Heeft u suggesties voor MKBA-publicaties die volgens u absoluut niet mogen ontbreken, vul dan het contactformulier in.    

De MKBA-publicaties zijn ingedeeld naar onderwerp:

Evaluaties Nederlandse MKBA-praktijk

Mouter (2014): Cost-Benefit Analysis in Practice
Mouter et al. (2012): Maatschappelijke kosten- en batenanalyse inhoudelijk geëvalueerd 
Mouter et al. (2013): Ranking the substantive problems in the Dutch Cost-Benefit Analysis practice 
Mouter (2012): Voordelen en nadelen van de Maatschappelijke kosten- en batenanalyse nader uitgewerkt 
Beukers (2012): Percepties op het MKBA-proces
Koopmans en Hof (2012): Expertfiche: 'aard en achtergrond van MKBA en soorten rentabiliteitsanalyses' 
Savelberg et al. (2008): De schijntegenstelling tussen visie en kosten batenanalyse
Bos (2008): De evaluatie van ruimtelijke afwegingsvraagstukken: via MKBA of MCA?
De Jong en Geerlings (2003): De opmerkelijke terugkeer van kostenbatenanalyse in het centrum van de bestuurspraktijk  

Evaluaties van internationale MKBA-praktijk

Mackie (2010): Cost-Benefit Analysis in transport: a UK perspective
International Transport Forum (2011): Improving the practice of Cost-Benefit Analysis in transport
Europese Unie (2006): Harmonised European Approaches for Transport Costing and Project Assessment
Mackie and Worsley (2013) International Comparison of Transport Appraisal Practice
Welde, Eliasson, Odeck, Borjesson (2013): The use of Cost-Benefit Analysis in Sweden and Norway.
Quinet, Meunier, Quinet (2013) Project appraisal and long term strategic visions.
Mouter (2014): MKBA Internationaal.

De rol van de MKBA in het besluitvormingsproces

Mouter et al., (2013): Attitudes towards the role of Cost–Benefit Analysis in the decision-making process for spatial-infrastructure projects: A Dutch case study
Mouter en Pelzer (2013): Zwemles voor Planners
Mouter (2013): De donkere kanten van het gebruik van onderzoek, modellen en de MKBA in de besluitvorming
Rienstra (2008): De rol van kosten-batenanalyses in de besluitvorming 
Eliasson en Lundberg (2012): Do Cost-Benefit Analyses Influence Transport Investment Decision?
Zwaneveld et al. (2012): De kosten en baten van de toekomst van de Afsluitdijk 
Annema, Frenken, Koopmans (2013): Twaalf jaar MKBA van transportprojecten. 106 rapporten geanalyseerd
Annema, Frenken, Koopmans, Kroesen (2016): Relating cost-benefit analysis results with transport project decisions in the Netherlands.
Mouter (2016): Dutch politicians' use of Cost-Benefit Analysis.
Mouter (2017): Dutch politicians' attitude towards Cost-Benefit Analysis
Mouter (2016): Wie trekt er aan de touwtjes? 28 politici over de actoren die politieke besluiten over het MIRT achter de schermen beïnvloeden

Probleemanalyse en nulalternatief 

Ossokina en Eijgenraam (2010): Probleemanalyse en daaruit volgende project- en nulalternatieven in KBA’s 
Spit (2012): Expertfiche Probleemanalyse, omgevingsscenario’s, nul- en projectalternatieven  
Mouter (2013): Advocaat van de Duivel maakt besluitvorming Sneller & Beter

Inschatten van effecten op de transportmarkt

Smit en Krstic-Joksimovic (2011): Het Nederlands Regionaal Model 2011, een excellent model voor de toekomst
Kroes en Koopmans (2014): De baten van comfort in het openbaar vervoer; een overzicht van de literatuur.

Waardering van kortere en betrouwbaardere reistijden 

Warffemius et al. (2013): De maatschappelijke waarde van kortere en betrouwbaardere reistijden
Significance et al. (2012): Values of Time and Reliability in passenger and freight transport in the Netherlands
Mouter (2013): Discussiepaper 'de maatschappelijke waarde van kortere en betrouwbaardere reistijden'

Burgerwaarde versus consumentenwaarde

Mouter en Chorus (2016): Value of Time: a citizen perspective
Mouter, van Cranenburgh en van Wee (2016): Maken Nederlanders als consument en burger een andere afweging tussen reistijd en veiligheid?  

Agglomeratie-effecten en clustereffecten

Oosterhaven en Broersma (2005): Clusters, agglomeratie en productiviteit  

Indirecte effecten

CPB (2003): Congres over indirecte effecten in de MKBA
Decisio (2011): Een verkenning naar indirecte effecten in Maatschappelijke kosten-batenanalyses

Natuureffecten en ruimtelijke kwaliteit

Sijtsma et al. (2009): Natuureffecten in de MKBA’s van projecten voor integrale gebiedsontwikkeling 
Koopmans (2010): Van zacht naar hard: milieueffecten in kosten-batenanalyses 
Stolwijk (2004): Kunnen natuureffecten zinvol in geld worden uitgedrukt? 
De Natuurwaardeverkenner

Synergie-effecten

Mouter en Annema (2010): Synergie-effecten van ruimtelijk-infrastructurele projecten

Disconteren en risico's

Aalbers (2009): Discounting investments in mitigation and adaptation 
Rebelgroup (2008): Flexibiliteit en optiewaarde bij ruimtelijke investeringsprojecten
Commissie Risicowaardering (2003): Risicowaardering bij publieke investeringsprojecten

Presentatie

Koopmans en Hof (2012): Expertfiche 'presentatie'

MKBA, rechtvaardigheid en ethiek

Thomopoulos en Grant-Muller (2013): Incorporating equity as part of the wider impacts in transport infrastructure assessment
Martens (2011): Substance precedes methodology: on Cost-Benefit Analysis and equity
Van Wee (2012): Kosten-BatenAnalyse voor Transportbeleidsopties. Een overzicht van kritieken vanuit een ethisch perspectief 
Van Wee (2013): Ethiek en KBA: naar een checklist voor het meenemen van ethische consequenties van potentiële beleidsopties
Sager (2013): The comprehensiveness dilemma of Cost-Benefit Analysis 
Wijnen, Verster, Wesemann (2016): Baten uit illegaal gedrag: wel of niet in een MKBA?
Mouter, van Cranenburgh en van Wee (2017). Nederlanders hebben een voorkeur voor regionale verdeling van baten van een infrastructuurprogramma.

Omgaan met onzekerheden in de MKBA / ex-post analyse

Nicolaisen (2012): Forecasts: Fact or fiction. Uncertainty and Inaccuracy in Transport Project Evaluation
Welde en Odeck (2011): Do planners get it right? The accuracy of travel demand forecasting in Norway.
Odeck et al. (2015): The impact of External Quality Assurance of cost estimates on cost overruns
Manzo et al. (2015): Uncertainty in large scale transport model forecasts
Mouter et al. (2015): Towards improved handling of uncertainty in cost-benefit analyses: Addressing the ‘price-quality’ and communication dilemmas
Leleur et al. (2015): Combining reference class forecasting with overconfidence theory for better risk assessment of transport infrastructure projects 

 

 

Handig voor beginners

Ervaringen MKBA cursus

  • “De basiscursus geeft op uitstekende wijze inzicht in de waarde van de MKBA. Een MKBA is het uitgelezen instrument om vooringenomen standpunten van bestuurders en ambtenaren te objectiveren en het helpt volksvertegenwoordigers, beter gemotiveerd hun keuzes te maken. Eigenlijk zou iedere volksvertegenwoordiger de cursus moeten doen”

    Rene van der Linden (Raadslid Heemskerk)

  • “De MKBA-cursus bood mij handvatten om zelfstandig een MKBA uit te voeren. Daarbij waren de sprekers heel inspirerend. Mijn vingers jeuken om te beginnen!”

    Sandra van Straaten (Medewerker Eigen Haard)

  • “Door enthousiaste bevlogen docenten met veel praktijkervaring wordt je meegenomen in de wereld van de MKBA’s. Een instrument dat toepasbaar is zowel in het fysieke als ook in het sociale domein. Met gedreven medecursisten en inspirerende werkvormen hebben we mogen proeven aan de verschillende mogelijkheden en toepassingen in de praktijk.”

    Marleen Okma (JSO, kennis en adviesbureau sociaal domein)

  • “'Ik vond Niek Mouter (de cursusleider) een hele prettige en inspirerende spreker/trainer. Mooi hoe hij je meeneemt in zijn gedachtegang en de lessen die hij zelf heeft geleerd over MKBA. De andere trainers hebben allemaal hun eigen kracht, en drive, en dat maakt de cursus een heel boeiend en afwisselend samenspel.'”

    Sylvana Rikkert (Lysias Group)

  • “Al vaak liep ik er in mijn projecten tegen aan dat niet alle meerwaarde van het project in een (financiële) kosten-baten-analyse terugkwam. In de basiscursus MKBA leerde ik hoe ik deze meerwaarde ook een plek kan geven in de afweging tussen kosten en baten. Heel leerzaam en het smaakt naar meer, dus ik kom terug voor de vervolgcursus!”

    Williette van Arendonk (Van Arendonk)

  • “De basiscursus MKBA gaf - mede vanwege het feit dat ik reeds stevig in de MKBA werkzaam ben - niet alleen maar nieuws, maar op sommige vlakken was de aanscherping erg nuttig. Ook was het fijn een aantal eigen hersenspinsels bevestigd te zien worden. Dat betekent dan weer wel een hoop werk aan de winkel!”

    Paul Siderius (Prorail)

  • “Wat me erg beviel aan de basiscursus is dat de complexe materie heel begrijpelijk en stapsgewijs werd uitgelegd, met een prettige mix tussen denken en doen/oefenen. Ik voelde me na de cursus en met de schat aan bruikbare informatie op de website voldoende uitgerust om zelf met mijn eerste MKBA’s in mijn werkpraktijk aan de slag te gaan.”

    Clim van Daelen (Nierpatienten Vereniging Nederland)

  • “De MKBA basiscursus geeft een brede kijk in de keuken van het toepassen van een MKBA. Meerwaarde is ook dat de cursus door enthousiaste docenten uit de wetenschap en de praktijk wordt gegeven. Daarnaast is er veel ruimte voor vragen en discussie met elkaar, kortom zeer de moeite waard.”

    Gabi van Duijnhoven (Provincie Zuid-Holland)

  • “Tijdens de gevorderdencursus heb ik de MKBA systematiek middels de aangeboden praktijkcasussen en rekenoefeningen meer eigen weten te maken. De weging van effecten, zoals gebruikt binnen de MKBA systematiek, biedt mij op professioneel vlak waardevolle handvatten ter begeleiding van klanten bij het nemen van investeringsbesluiten”

    Merian Lelieveld (Hezelburcht Subsidieadviesbureau)

  • “Tijdens de MKBA cursus heb ik goede handvatten gekregen om de maatschappelijke kosten en baten op een volwaardige manier naast de financiële afwegingen in beeld te krijgen. Een verademing in de discussie en het (groeps-)denken tot gevolg!”

    Karin Peeters (Territoria)

  • “De basiscursus MKBA geeft informatie, praktijkvoorbeelden én inzichten waaruit blijkt dat de MKBA een waardevolle bijdrage kan leveren in het besluitvormingstraject. Veel hangt hierbij af van het zorgvuldig doorlopen van het ‘MKBA –stappenplan’. De praktische tips, tools en rekenoefeningen uit de cursus heb ik dan ook als zeer nuttig ervaren. ”

    Stan Rademakers (Kragten)

  • “In een goede sfeer met veel interactie worden alle aspecten rond een mkba behandeld. De cursus is niet alleen gericht op rekenen en biedt een ‘bril’ om kosten en baten te betrekken bij keuzes rondom beleid en projecten. Erg compleet, gedegen en plezierig! Wij hebben de cursus gevolgd met een ‘delegatie’ vanuit control, beleid en kennismanagement.”

    Ira Spannenburg (Gemeente Delft)

  • “Wil je MKBA's beter begrijpen, beter weten hoe erop te anticiperen, als opdrachtgever een meer serieuze gesprekspartner zijn of zelf MKBA's uitvoeren? Dan is deze training een echte aanrader!”

    Marieke Wiebing (Stichting Lezen & Schrijven)

  • “De opleiding legt een goede basis om gericht om te gaan met MKBA’s. Je leert dat het een prachtig instrument is om beslissingen te ondersteunen. De functie en het doel van de MKBA wordt duidelijk toegelicht en op een interactieve manier scherp gesteld. Enthousiaste lesgevers met kennis van zaken!”

    Thomas Christiaens (Vlaamse Overheid)

  • “Een goede cursus met een bevlogen cursusleider die zeer boeiend weet te doceren. Praktische oefeningen die het geleerde direct in de praktijk brengen aan de hand van zeer herkenbare projecten. Cursus gaat goed de breedte in van het hele MKBA spectrum met als toetje de 'MKBA-light' die erg handig is voor kleine projecten.”

    Wilbert van Veggel (Antea Group)

  • “De MKBA-training was ontzettend leerzaam en de stof direct toepasbaar in mijn praktijk. Ik schrijf me direct in voor een vervolgcursus zodra die er is!”

    Pascal Sijstermans (Sumcity Advisory)

  • “Een uitstekende en interessante cursus. Voor rekenkamers is de MKBA-methode ook ex post toepasbaar: wat waren de kosten en de baten van het beleid? En bij wie slaan die neer? Dankzij de cursus kan ik MKBA’s van anderen nu ook beter doorgronden.”

    Sylvia van Leeuwen (Rekenkamer Utrecht)

  • “De cursus MKBA gaf mij een beter inzicht in wat een MKBA is en hoe deze (zelf) is toe te passen. De opzet van de cursus is erg prettig, persoonlijk en kleinschalig, waardoor er maximale aandacht is voor persoonlijke leerdoelen. Ook voor professionals in het sociale domein biedt de cursus prima inzichten en uitgangspunten”

    Bert Peterse (Adviseur maatschappelijke ontwikkeling Peel en Maas)

  • “De basiscursus MKBA is erg interessant, en duidelijk is dat het hier niet om een standaard trucje gaat, maar om een échte vaardigheid! De discussie die het opstellen van een MKBA teweeg brengt maakt het tot een mooi instrument, waarvan je in deze cursus prima de basisbeginselen onder de knie krijgt!”

    Bart Schalkwijk (KWR Research Institute)

  • “Cursus is een goede inleiding voor geïnteresseerden in maatschappelijke kosten baten analyses voor alle domeinen. Helpt om deze beter te kunnen interpreteren en te gebruiken. Leuke praktijkvoorbeelden, oefeningen en vooral goede sprekers!”

    Martje van Ankeren (Hogeschool van Amsterdam)

  • “De basiscursus MKBA heb ik met plezier gevolgd. Ik kwam om een betere kijk op dit instrument te krijgen. Dat is zeker gelukt. Er was een deskundig team van begeleiders die goed inspeelden op onze vragen en ons uitdaagden om actief mee te doen. Het heeft mij het inzicht geboden waar ik behoefte aan had.”

    Henk Kuijpers (Gemeente Apeldoorn)

  • “Het was een eyeopener om te leren dat de wortels van de MKBA in de filosofie liggen en niet in accountancy. Dat de kunst ‘m veel meer zit in helder redeneren, dan in rekenen. Met goede sprekers en een leuke groep deelnemers, bood de cursus een goed evenwicht tussen theorie en oefenen. De Basiscursus MKBA inspireert en smaakt naar meer. ”

    Elmy Everaert (Eigen Haard)

  • “Door de cursus kan ik de MKBA beter plaatsen. De sprekers belichten de MKBA vanuit verschillende invalshoeken, afgewisseld en onderbouwd met voorbeelden en oefeningen uit de praktijk. Dat geeft mij handvatten om het toe te passen in (studenten)projecten”

    Peter Schinkel (Docent InHolland)

  • “De cursus MKBA voor gevorderden is een verdieping voor deelnemers met reeds solide kennis van de MKBA. De cursus biedt handvaten om stakeholders mee te nemen in het proces van de MKBA. De interactie tussen theorie en praktijk en het ‘zelf aan de slag’-gehalte maken de cursus een goede basis voor adviseurs en beleidsmakers die nog een stapje verder willen. ”

    Anne Nobel (Witteveen & Bos)

  • “Van te voren was ik sceptisch over het in geld uitdrukken van maatschappelijke effecten. Maar door de cursus weet ik dat een MKBA veel meer is dan het berekenen van een prijskaartje. Door zelf in groepjes aan de slag te gaan met procesonderdelen en het berekenen van een MKBA, ervaar je wat nodig is voor een gedegen MKBA.”

    Arwen Hoogenbosch (K2 Brabants Kenniscentrum Jeugd)

  • “De gevorderdencursus MKBA heeft mij een zeer welkome kennisverbreding en verdieping opgeleverd op het gebied van MKBAs. Een goede combinatie van theorie en praktijk onder deskundige leiding. De objectieve benadering met aandacht voor voordelen en nadelen van de methodiek was zeer waardevol.”

    Rob van Gerwen (DNV GL)

  • “Een top cursus! De wetenschap, de toepassing in de praktijk en het nut van MKBA’s werden in een notendop behandeld. Geen eenrichtingsverkeer. ‘Learning by doing’ stond tijdens de cursus helemaal centraal. De cursus heeft mij in z’n totaliteit goede kennis en vaardigheden geboden om de MKBA waaraan ik nu werk, beter uit te voeren!”

    Narly Rambharos (Onderzoek en Statistiek gemeente Groningen)

  • “Een prima cursus om de beginselen en de voor- en nadelen van MKBA te vernemen. Vooral de vele praktijkvoorbeelden en rekenoefeningen waren nuttig.”

    Geert Draaijers (Commissie m.e.r.)

  • “'Tijdens de basiscursus MKBA leer je de juiste vragen te stellen en zelf een MKBA berekening te maken. Ook zie je verschillende vormen van MKBA-light voorbij komen, erg leerzaam! Een zeer nuttige cursus, voor mensen zonder kennis van MKBA tot al een beetje ervaren MKBA’ers. Als je meer wilt weten over het instrument is deze cursus echt wat voor jou.'”

    Ester van der Sterre (Corporatie Eigen Haard)

  • “Een inspirerende basiscursus gegeven door deskundigen uit praktijk en wetenschap. Dit smaakt naar meer.”

    Roger Spitz (Gemeente Venlo)

  • “Door de cursus is het containerbegrip 'MKBA' nu een stuk beter behapbaar geworden. Door de uitleg en de oefeningen kan ik nu MKBA's beter duiden en misschien voorzichtig er zelf één gaan opstellen. Verschillende experts komen aan het woord die elk hun eigen expertise inbrengen en dit alles heel laagdrempelig kunnen vertalen in toepasbare tips.”

    Geeske van Asperen (NISB)

  • “De basiscursus MKBA geeft een prima inzicht in het instrument. De cursus wordt gegeven door bevlogen experts en geeft informatie van de MKBA filosofie tot en met de praktijk. Aansprekende oefeningen en een interactief karakter geven een goede kijk in de MKBA keuken en dat smaakt naar meer”

    Jos van Veen (Gemeente Den Haag)

  • “De MKBA basiscursus heeft mijn denken gescherpt over de wijze waarop je maatschappelijke effecten in beeld kunt brengen en vooral kunt vergelijken welke maatregelen effectiever zijn. De cursus is divers opgezet met een combinatie van theorie en praktijk en wordt gegeven door ervaren cursusleiders. Absoluut aan te raden wat mij betreft!”

    Hilde van Slooten (Gemeente Delft)

  • “Wat een leerzame cursus! We werden niet alleen snel door de theorie van ‘de’ MKBA geloodst, maar kregen ook een realistische doorkijk in de praktijk van het ambacht. Bovendien werden het nut én de beperkingen van een MKBA helder, en was er aandacht voor de communicatie hierover. En we konden oefenen, en daarbij alle denkbare fouten maken. ”

    Mayan van Teerns (Gemeente Groningen)

  • “De cursus was goed opgezet met veel deskundige inleiders. Wat me aansprak was de praktische opzet en de mogelijkheid om groepsgewijs aan de slag te gaan met deze weerbarstige materie.”

    Jack Bergman (Avans Hogeschool)

  • “Door het volgen van de basiscursus MKBA heb ik een beter begrip gekregen van de methodiek en toepassingsmogelijkheden van een MKBA. Tijdens de cursus werden niet alleen de voordelen van een MKBA belicht, maar werd ook stilgestaan bij de beperkingen. In de cursus is een goede balans tussen theorie, praktijkvoorbeelden en oefeningen. ”

    Frederike Zwenk (Ministerie van Veiligheid en Justitie)

  • “De Basiscursus MKBA en de Gevorderdencursus MKBA hebben me veel inzicht gegeven in de wereld van MKBA's. ik ben te spreken over de diversiteit van deelnemers en de docenten. Een topcursus waarin ook kleinere groepsopdrachten werden behandeld die waardevol waren om bijvoorbeeld in te zoomen op MKBA's binnen het sociale domein”

    Samira Louali (Hogeschool Zuyd)

  • “Prima cursus, zeer aan te bevelen! Strak georganiseerd en een goede afwisseling tussen theorie en concrete toepassingen. Vier verschillende docenten droegen ook bij tot het levendige karakter van de cursus. Daarnaast een interessante groep van mede-cursusten uit alle delen en sectoren van het land”

    Joost Frencken (AVANS Hogeschool)

  • “Ik heb met veel plezier de gevorderdencursus MKBA gevolgd. De docenten bespraken op enthousiaste wijze de theorie en de problemen waar je tegenaan loopt bij de vertaling naar de praktijk. Ik voelde me uitgedaagd en de praktijkoefeningen vond ik zeer leerzaam. Het was een aangename verrassing dat de cursisten uit uitlopende disciplines kwamen. ”

    Rik Froma (Haarlemmermeer)

  • “De basiscursus biedt een mooie inkijk in de denkwijze en onderdelen van een MKBA. Je leert dat de MKBA meer inhoudt dan rekenen alleen (“60% nadenken, 20% rekenen en 20% presenteren”). Enthousiaste cursusleiders, betrokken medecursisten en veel mogelijkheden zelf te oefenen (vaardigheden en rollenspel)."”

    Jenny Zonneveld (Onderzoek en Statistiek, gemeente Nijmegen)

  • “Na betrokken te zijn geweest bij een aantal MKBA’s had ik behoefte aan meer verdieping. De gevorderdentraining bood wat ik zocht. Het gebruik van de MKBA door politici en kritiek vanuit de wetenschap kwamen aan de orde. Er is veel ruimte voor vragen, discussie en actief oefenen. Ik heb nu duidelijk het gevoel meer boven de stof te staan dan voor de cursus.”

    Michiel Nijboer (RHDHV)

  • “De Basiscursus MKBA heeft ruimschoots aan mijn verwachtingen voldaan door het hoge aantal trainers (5!) voor een kleine groep mensen. De flexibele indeling van de cursus bood ruimte voor discussie, waarbij ook het sociale domein ruim aan bod kwam. Door de afwisseling tussen uitleg, oefening en rust was prettig, waardoor de aandacht niet verslapte.”

    Menko Busch (Sinzer)

 

Ontbreken er publicaties?

Heeft u suggesties voor publicaties die niet mogen ontbreken? Laat het ons weten via ons contactformulier.

Over MKBA-informatie.nl

Voor de Maatschappelijke kosten- en batenanalyse gaat nog te vaak het spreekwoord 'onbekend maakt onbemind' op. Wanneer men met een MKBA te maken krijgt, was het tot op heden moeilijk om snel de basisinformatie over dit instrument te vinden. Daarom heeft initiatiefnemer en auteur Niek Mouter MKBA-informatie.nl opgezet, in samenwerking met een aantal partners. Hier vindt u informatie over de MKBA, zowel voor beginners als voor gevorderden. Lees verder

Contact

Heeft u een vraag, aanvulling of opmerking neem dan contact met ons op.

© MKBA-informatie.nl