Lia Roefs over de MKBALia_Roefs.jpg

Lia Roefs is namens de Progressieve Kombinatie (PvdA, D66, GroenLinks) wethouder Samenleving in Bergen (Limburg). Roefs was van 2004 tot 2010 lid van de Tweede Kamer. Van 2011 tot 2014 was zij lid van de Provinciale Staten in Limburg. In een interview vertelt zij over haar ervaringen met politieke besluitvorming over infrastructuurprojecten en de rol van de maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA).  

MKBA bekijkt alle kanten project

Het voordeel van de MKBA is dat alle kanten van een project worden bekeken en op een rijtje worden gezet. Je hoeft je daar als Kamerlid dan dus ook geen zorgen meer over te maken. Je hebt het gevoel dat alle belangen in kaart zijn gebracht. Vervolgens gebruik je de MKBA net zoals je iedere vorm van informatie gebruikt; je geeft er zelf een gewicht aan. Een bepaald element kan voor jou als politicus toch belangrijker zijn gegeven de ideologie van jouw partij. Denk bijvoorbeeld aan de binnenvaart. Een MKBA over dit onderwerp kan misschien wel niet sluitend zijn, maar als je meer vervoer over water wilt hebben dan over de weg, dan ben je minder geneigd om een project voor de binnenvaartsector af te schieten.

Burgers vinden MKBA oneigenlijk argument

Ik vind het voor mijzelf wel belangrijk om te kijken of we kosten en baten in geld kunnen uitdrukken. Het gevoel bestaat ‘ik ben politicus en ik kan niet alleen maar op mijn gevoel afgaan.’ Je neemt je taak serieus. Je hebt best behoefte  aan cijfers. Vervolgens bekruipt toch het gevoel dat er toch een beetje een slag naar geslagen wordt  als je effecten probeert uit te drukken in geld. Je vraagt je af waar de geldbedragen precies op zijn gebaseerd. Daarbij vinden burgers de MKBA vaak een oneigenlijk argument. Als je burgers probeert te overtuigen met een MKBA, dan komt dit bij hen over alsof je je echte argument niet wilt geven. Burgers gaan er onmiddellijk vraagtekens bijzetten. Hoe bereken je dat dan? Als ik er vrolijker van word dat de lucht frisser is, dat kun je toch niet in geld uitdrukken?

Partij visie en MKBA

Ik had als politicus niet het gevoel dat ik mij volledig aan de uitkomst van een MKBA ophing. Er was bij ons in de fractie  een houding van: een MKBA voor bijvoorbeeld openbaar vervoer komt nooit boven de één uit, dus daar laten we ons niet door leiden. Maar daarmee werd het ook een instrument dat we heel makkelijk terzijde schoven. Je weet gewoon dat er in openbaar vervoer een heel groot percentage is dat je nooit kostendekkend kunt maken. Toch wil de PvdA graag investeren in openbaar vervoer. Er zijn verschillende argumenten om in het openbaar vervoer te investeren. Autoverkeer is niet voor iedereen bereikbaar. Openbaar vervoer kan schoner zijn. En denk aan de gevolgen van steeds meer autowegen aanleggen voor het landschap.

Timing van het toesturen van stukken

Een MKBA kan eigenlijk geen invloed hebben op je standpunt als je hier slechts een paar dagen voorafgaande aan het debat over kunt beschikken. Je kan dan niet alsnog je mening aanpassen. Je bent al in contact met iedereen. Je hebt je standpunt afgestemd met de lokale afdeling van je partij. Je moet als Kamerlid van goeden huize komen om uit te leggen dat je je standpunt aanpast. Dat gaat niet in een paar dagen. Vanuit het ministerie wordt er altijd wel goed nagedacht over het moment van het toesturen van stukken; vlak voor het reces of vrijdag ‘s avonds laat. Dan gaat het niet per se over de MKBA, dat is in het algemeen. Dit hoort bij de dingen die je moet weten als Kamerlid. Hier wordt wel eens wat aandacht aan besteed, Pieter Omtzigt twittert daar bijvoorbeeld veel over. Maar het is toch ook onderdeel van het spel. Je moet maar opletten als Kamerlid. Als een minister dat spel speelt, moet je zorgen dat je de spelregels kent. Als je het echt een probleem vindt, dan zoek je medestanders en stel je het debat uit. Maar voor het MIRT kan dat niet. Dat is op een maandag, de hele dag, slechts een keer per jaar. In die tijd zitten alle maandagen vol en het hele land komt. Je kan het dan niet maken om het debat uit te stellen.

Infrastructuur is tastbaar

Besluitvorming over infrastructuurprojecten heeft vergeleken met andere onderwerpen (zoals zorg en onderwijs) een sterk regionaal karakter. Een infrastructuurproject is tastbaar en concreet. Lokale en nationale politici kunnen zich profileren met een infrastructuurproject. Je kunt iets concreets laten zien aan het publiek, je achterban en je kiezers. Je kunt naar het project kijken en de media kunnen er filmpjes van maken. Bij infrastructuur wordt een succes misschien sneller aan een persoon opgehangen.

De kracht van Regionale Kamerleden

Kamerleden die niet uit de Randstad afkomstig waren (ook wel regionalo’s) kregen in mijn tijd veel voor elkaar door samen te werken. Eerst had je de ‘Zwolle tandem’. Co Verdaas, Arie Slob en Eddy van Hijum kwamen allemaal uit Zwolle en vertegenwoordigden een meerderheid in de Tweede Kamer. Zij hadden in de trein van Zwolle naar Den Haag vaak al besproken met welke projecten zij wel en niet wilden doorgaan. In de periode 2007-2010 werkte ik vaak samen met Ger Koopmans van het CDA die ook uit Limburg kwam. Als wij een project wilden, dan kon dit soms in een vloek en een zucht geregeld worden. Ger Koopmans belde mij dan bijvoorbeeld op zondagmorgen en vertelde dat hij een afspraak had met de Limburgse regionale zender L1 over een bepaald onderwerp. Hij gaf dan aan dat hij ging zeggen dat er dat of dat zou moeten gebeuren en of ik het daar mee eens was Als ik het daarmee eens was, kon hij melden dat we ons er in Den Haag hard voor gingen maken. En met een minister ook uit Limburg lukte dat vaak. We kregen veel voor elkaar voor Limburg in die tijd.

Het leven van een Regionaal Kamerlid

Je leven als Regionaal Kamerlid is heel anders dan als Randstedelijk Kamerlid. Je leeft in Den Haag. In het Kamerrestaurant ben je thuis en de ober daar is een beetje je moeder In mijn tijd was er een sterke band tussen de Kamerleden die niet uit de Randstad afkomstig waren. Ik had een goede band met de andere PvdA-ers uit de regio, maar ook met bijvoorbeeld Pieter Hofstra van de VVD en Ruud van Heugten van het CDA. In het weekend keer je als Regionaal Kamerlid terug naar je regio en wordt je geacht zaterdag bij de vergadering van PvdA Gewest Limburg en bij allerlei andere bijeenkomsten te zijn. Als goed Kamerlid doe je dat. Je laat je gezicht zien en je vertelt wat er in Den Haag speelt. Je wordt in de regio aangesproken over dingen die in de regio spelen.

Alle provincies op de kandidatenlijst

Bij de Partij van de Arbeid is het zo afgesproken dat de eerste 30 personen op de kandidatenlijst alle provincies vertegenwoordigen. Dit vergroot de herkenbaarheid van de partij in de regio. Mensen uit Limburg willen zich vertegenwoordigd voelen in Den Haag en je probeert er als Limburgs Kamerlid ook voor te zorgen dat de burger voelt dat de Limburgse PvdA-stemmer zich vertegenwoordigd voelt. Het liefst heb je natuurlijk meerdere vertegenwoordigers uit jouw regio in de Tweede Kamer. Dan zijn er meer mensen die kunnen pleiten voor Limburgse zaken. Vroeger was het ook zo dat het gewest de mensen voordroeg voor de kandidatenlijst. Bij de PvdA is dat een beetje verwaterd.

Het belang van zichtbaarheid

Als je Kamerlid bent, en je wilt kans maken om na de volgende verkiezingen Kamerlid te blijven, dan moet je weer hoog op de kandidatenlijst komen. Dan moet je zichtbaar zijn geweest in de media. Ik had goede contacten met de pers. Ik werd bijna iedere week bijvoorbeeld gebeld door het AD of ik nog iets had, iets leuks ging doen? Zo haalde ik vaak de voorpagina met kleine dingetjes.  In de krant of op tv komen is eigenlijk te belangrijk. Daar word je veel te veel op afgerekend als de nieuwe kandidatenlijst wordt gemaakt, vind ik. Dit is ook de reden dat politici van hype naar hype naar hype leven. De PvdA moet in beeld zijn. Maar dat doet geen recht aan het feit dat Kamerlid zijn een vak is. Stel je nou voor dat we die mensen niet hadden die zich inhoudelijk over de nieuwe  wetten buigen?

Een project moet genoemd worden

Als je als regio wilt dat een infrastructuurproject gerealiseerd wordt, dan is het erg belangrijk dat je project om te beginnen genoemd wordt in Tweede Kamerdebatten. Dan staat het project op de agenda.  Daar kan dan iets uit voortkomen. De procedurevergadering is eigenlijk de belangrijkste vergadering om projecten op de agenda te krijgen. Daar kun je proberen om ervoor te zorgen dat de Tweede Kamer een keer op werkbezoek gaat naar het project of dat er een rondetafelgesprek wordt georganiseerd of reacties op brieven worden gevraagd. In de procedurevergadering gaat het om strategie, daar zet je je gereedschapskoffer, die je als Kamerlid hebt, in.

Weten waar je het over hebt

Als woordvoerder infrastructuur reisde ik heel Nederland door om plaatsen te bezoeken waar een verkeersprobleem was of men een nieuw project wenste. In de fractie stond ik ook bekend als iemand die iedere snelweg en ieder stukje Nederland kende. Ik ging overal heen, omdat ik het heel erg belangrijk vond om te weten wat er in de regio gevonden werd. Als politicus was dat mijn taak, vond ik. Ik moest het volk vertegenwoordigen en dus ga je er naartoe. Een heleboel Kamerleden vonden het woordvoerderschap voor infrastructuur niet aantrekkelijk, maar ik vond het prachtig. Ik vond het ook een belangrijk onderdeel van mijn werk om alles van de projecten af te weten die bij het MIRT werden besproken. Bij het debat over het MIRT zit de hele publieke tribune vol. Die kende ik vrijwel allemaal. Veilig Verkeer Nederland, de Fietsersbond, wethouders; velen die ik gesproken had zaten in de zaal. Ik heb mij altijd voorgenomen dat ik niet wil dat  mensen op de publieke tribune op een gegeven moment denken: ‘daar deugt niets van, waar heeft ze het over? Weer zo’n Kamerlid die aan het roepen is en niet weet waar het over gaat’. Dat overkomt me nu als wethouder met de poten in de praktijk ook vaker als ik Tweede Kamerdebatten volg. Ik was zelf niet zo’n goede debater. Ik moest het meer hebben van de argumenten en mijn  kennis van zaken.  Ik kreeg er moties doorheen omdat de andere Kamerleden soms niet zoveel tijd hadden voor een wet rondom archeologie en het terechte idee hadden dat ik wist waarover ik het had. Door dat  imago kreeg ik dingen voor elkaar.  Om resultaten te bereiken zet je datgene in wat het beste bij je past.

Handig voor beginners

Ervaringen MKBA cursus

  • “Wat een leerzame cursus! We werden niet alleen snel door de theorie van ‘de’ MKBA geloodst, maar kregen ook een realistische doorkijk in de praktijk van het ambacht. Bovendien werden het nut én de beperkingen van een MKBA helder, en was er aandacht voor de communicatie hierover. En we konden oefenen, en daarbij alle denkbare fouten maken. ”

    Mayan van Teerns (Gemeente Groningen)

  • “Een top cursus! De wetenschap, de toepassing in de praktijk en het nut van MKBA’s werden in een notendop behandeld. Geen eenrichtingsverkeer. ‘Learning by doing’ stond tijdens de cursus helemaal centraal. De cursus heeft mij in z’n totaliteit goede kennis en vaardigheden geboden om de MKBA waaraan ik nu werk, beter uit te voeren!”

    Narly Rambharos (Onderzoek en Statistiek gemeente Groningen)

  • “Door het volgen van de basiscursus MKBA heb ik een beter begrip gekregen van de methodiek en toepassingsmogelijkheden van een MKBA. Tijdens de cursus werden niet alleen de voordelen van een MKBA belicht, maar werd ook stilgestaan bij de beperkingen. In de cursus is een goede balans tussen theorie, praktijkvoorbeelden en oefeningen. ”

    Frederike Zwenk (Ministerie van Veiligheid en Justitie)

  • “De MKBA-training was ontzettend leerzaam en de stof direct toepasbaar in mijn praktijk. Ik schrijf me direct in voor een vervolgcursus zodra die er is!”

    Pascal Sijstermans (Sumcity Advisory)

  • “Tijdens de gevorderdencursus heb ik de MKBA systematiek middels de aangeboden praktijkcasussen en rekenoefeningen meer eigen weten te maken. De weging van effecten, zoals gebruikt binnen de MKBA systematiek, biedt mij op professioneel vlak waardevolle handvatten ter begeleiding van klanten bij het nemen van investeringsbesluiten”

    Merian Lelieveld (Hezelburcht Subsidieadviesbureau)

  • “De gevorderdencursus MKBA heeft mij een zeer welkome kennisverbreding en verdieping opgeleverd op het gebied van MKBAs. Een goede combinatie van theorie en praktijk onder deskundige leiding. De objectieve benadering met aandacht voor voordelen en nadelen van de methodiek was zeer waardevol.”

    Rob van Gerwen (DNV GL)

  • “De cursus was goed opgezet met veel deskundige inleiders. Wat me aansprak was de praktische opzet en de mogelijkheid om groepsgewijs aan de slag te gaan met deze weerbarstige materie.”

    Jack Bergman (Avans Hogeschool)

  • “De Basiscursus MKBA heeft ruimschoots aan mijn verwachtingen voldaan door het hoge aantal trainers (5!) voor een kleine groep mensen. De flexibele indeling van de cursus bood ruimte voor discussie, waarbij ook het sociale domein ruim aan bod kwam. Door de afwisseling tussen uitleg, oefening en rust was prettig, waardoor de aandacht niet verslapte.”

    Menko Busch (Sinzer)

  • “Wil je MKBA's beter begrijpen, beter weten hoe erop te anticiperen, als opdrachtgever een meer serieuze gesprekspartner zijn of zelf MKBA's uitvoeren? Dan is deze training een echte aanrader!”

    Marieke Wiebing (Stichting Lezen & Schrijven)

  • “Tijdens de MKBA cursus heb ik goede handvatten gekregen om de maatschappelijke kosten en baten op een volwaardige manier naast de financiële afwegingen in beeld te krijgen. Een verademing in de discussie en het (groeps-)denken tot gevolg!”

    Karin Peeters (Territoria)

  • “Prima cursus, zeer aan te bevelen! Strak georganiseerd en een goede afwisseling tussen theorie en concrete toepassingen. Vier verschillende docenten droegen ook bij tot het levendige karakter van de cursus. Daarnaast een interessante groep van mede-cursusten uit alle delen en sectoren van het land”

    Joost Frencken (AVANS Hogeschool)

  • “De basiscursus geeft op uitstekende wijze inzicht in de waarde van de MKBA. Een MKBA is het uitgelezen instrument om vooringenomen standpunten van bestuurders en ambtenaren te objectiveren en het helpt volksvertegenwoordigers, beter gemotiveerd hun keuzes te maken. Eigenlijk zou iedere volksvertegenwoordiger de cursus moeten doen”

    Rene van der Linden (Raadslid Heemskerk)

  • “De cursus MKBA gaf mij een beter inzicht in wat een MKBA is en hoe deze (zelf) is toe te passen. De opzet van de cursus is erg prettig, persoonlijk en kleinschalig, waardoor er maximale aandacht is voor persoonlijke leerdoelen. Ook voor professionals in het sociale domein biedt de cursus prima inzichten en uitgangspunten”

    Bert Peterse (Adviseur maatschappelijke ontwikkeling Peel en Maas)

  • “De basiscursus MKBA gaf - mede vanwege het feit dat ik reeds stevig in de MKBA werkzaam ben - niet alleen maar nieuws, maar op sommige vlakken was de aanscherping erg nuttig. Ook was het fijn een aantal eigen hersenspinsels bevestigd te zien worden. Dat betekent dan weer wel een hoop werk aan de winkel!”

    Paul Siderius (Prorail)

  • “De basiscursus MKBA geeft een prima inzicht in het instrument. De cursus wordt gegeven door bevlogen experts en geeft informatie van de MKBA filosofie tot en met de praktijk. Aansprekende oefeningen en een interactief karakter geven een goede kijk in de MKBA keuken en dat smaakt naar meer”

    Jos van Veen (Gemeente Den Haag)

  • “Door de cursus is het containerbegrip 'MKBA' nu een stuk beter behapbaar geworden. Door de uitleg en de oefeningen kan ik nu MKBA's beter duiden en misschien voorzichtig er zelf één gaan opstellen. Verschillende experts komen aan het woord die elk hun eigen expertise inbrengen en dit alles heel laagdrempelig kunnen vertalen in toepasbare tips.”

    Geeske van Asperen (NISB)

  • “Een uitstekende en interessante cursus. Voor rekenkamers is de MKBA-methode ook ex post toepasbaar: wat waren de kosten en de baten van het beleid? En bij wie slaan die neer? Dankzij de cursus kan ik MKBA’s van anderen nu ook beter doorgronden.”

    Sylvia van Leeuwen (Rekenkamer Utrecht)

  • “Een inspirerende basiscursus gegeven door deskundigen uit praktijk en wetenschap. Dit smaakt naar meer.”

    Roger Spitz (Gemeente Venlo)

  • “De MKBA basiscursus heeft mijn denken gescherpt over de wijze waarop je maatschappelijke effecten in beeld kunt brengen en vooral kunt vergelijken welke maatregelen effectiever zijn. De cursus is divers opgezet met een combinatie van theorie en praktijk en wordt gegeven door ervaren cursusleiders. Absoluut aan te raden wat mij betreft!”

    Hilde van Slooten (Gemeente Delft)

  • “De basiscursus biedt een mooie inkijk in de denkwijze en onderdelen van een MKBA. Je leert dat de MKBA meer inhoudt dan rekenen alleen (“60% nadenken, 20% rekenen en 20% presenteren”). Enthousiaste cursusleiders, betrokken medecursisten en veel mogelijkheden zelf te oefenen (vaardigheden en rollenspel)."”

    Jenny Zonneveld (Onderzoek en Statistiek, gemeente Nijmegen)

  • “Na betrokken te zijn geweest bij een aantal MKBA’s had ik behoefte aan meer verdieping. De gevorderdentraining bood wat ik zocht. Het gebruik van de MKBA door politici en kritiek vanuit de wetenschap kwamen aan de orde. Er is veel ruimte voor vragen, discussie en actief oefenen. Ik heb nu duidelijk het gevoel meer boven de stof te staan dan voor de cursus.”

    Michiel Nijboer (RHDHV)

  • “De MKBA-cursus bood mij handvatten om zelfstandig een MKBA uit te voeren. Daarbij waren de sprekers heel inspirerend. Mijn vingers jeuken om te beginnen!”

    Sandra van Straaten (Medewerker Eigen Haard)

  • “Cursus is een goede inleiding voor geïnteresseerden in maatschappelijke kosten baten analyses voor alle domeinen. Helpt om deze beter te kunnen interpreteren en te gebruiken. Leuke praktijkvoorbeelden, oefeningen en vooral goede sprekers!”

    Martje van Ankeren (Hogeschool van Amsterdam)

  • “Wat me erg beviel aan de basiscursus is dat de complexe materie heel begrijpelijk en stapsgewijs werd uitgelegd, met een prettige mix tussen denken en doen/oefenen. Ik voelde me na de cursus en met de schat aan bruikbare informatie op de website voldoende uitgerust om zelf met mijn eerste MKBA’s in mijn werkpraktijk aan de slag te gaan.”

    Clim van Daelen (Nierpatienten Vereniging Nederland)

  • “De Basiscursus MKBA en de Gevorderdencursus MKBA hebben me veel inzicht gegeven in de wereld van MKBA's. ik ben te spreken over de diversiteit van deelnemers en de docenten. Een topcursus waarin ook kleinere groepsopdrachten werden behandeld die waardevol waren om bijvoorbeeld in te zoomen op MKBA's binnen het sociale domein”

    Samira Louali (Hogeschool Zuyd)

  • “'Tijdens de basiscursus MKBA leer je de juiste vragen te stellen en zelf een MKBA berekening te maken. Ook zie je verschillende vormen van MKBA-light voorbij komen, erg leerzaam! Een zeer nuttige cursus, voor mensen zonder kennis van MKBA tot al een beetje ervaren MKBA’ers. Als je meer wilt weten over het instrument is deze cursus echt wat voor jou.'”

    Ester van der Sterre (Corporatie Eigen Haard)

  • “Ik heb met veel plezier de gevorderdencursus MKBA gevolgd. De docenten bespraken op enthousiaste wijze de theorie en de problemen waar je tegenaan loopt bij de vertaling naar de praktijk. Ik voelde me uitgedaagd en de praktijkoefeningen vond ik zeer leerzaam. Het was een aangename verrassing dat de cursisten uit uitlopende disciplines kwamen. ”

    Rik Froma (Haarlemmermeer)

  • “De basiscursus MKBA heb ik met plezier gevolgd. Ik kwam om een betere kijk op dit instrument te krijgen. Dat is zeker gelukt. Er was een deskundig team van begeleiders die goed inspeelden op onze vragen en ons uitdaagden om actief mee te doen. Het heeft mij het inzicht geboden waar ik behoefte aan had.”

    Henk Kuijpers (Gemeente Apeldoorn)

  • “De cursus MKBA voor gevorderden is een verdieping voor deelnemers met reeds solide kennis van de MKBA. De cursus biedt handvaten om stakeholders mee te nemen in het proces van de MKBA. De interactie tussen theorie en praktijk en het ‘zelf aan de slag’-gehalte maken de cursus een goede basis voor adviseurs en beleidsmakers die nog een stapje verder willen. ”

    Anne Nobel (Witteveen & Bos)

  • “In een goede sfeer met veel interactie worden alle aspecten rond een mkba behandeld. De cursus is niet alleen gericht op rekenen en biedt een ‘bril’ om kosten en baten te betrekken bij keuzes rondom beleid en projecten. Erg compleet, gedegen en plezierig! Wij hebben de cursus gevolgd met een ‘delegatie’ vanuit control, beleid en kennismanagement.”

    Ira Spannenburg (Gemeente Delft)

  • “De basiscursus MKBA is erg interessant, en duidelijk is dat het hier niet om een standaard trucje gaat, maar om een échte vaardigheid! De discussie die het opstellen van een MKBA teweeg brengt maakt het tot een mooi instrument, waarvan je in deze cursus prima de basisbeginselen onder de knie krijgt!”

    Bart Schalkwijk (KWR Research Institute)

  • “'Ik vond Niek Mouter (de cursusleider) een hele prettige en inspirerende spreker/trainer. Mooi hoe hij je meeneemt in zijn gedachtegang en de lessen die hij zelf heeft geleerd over MKBA. De andere trainers hebben allemaal hun eigen kracht, en drive, en dat maakt de cursus een heel boeiend en afwisselend samenspel.'”

    Sylvana Rikkert (Lysias Group)

  • “De opleiding legt een goede basis om gericht om te gaan met MKBA’s. Je leert dat het een prachtig instrument is om beslissingen te ondersteunen. De functie en het doel van de MKBA wordt duidelijk toegelicht en op een interactieve manier scherp gesteld. Enthousiaste lesgevers met kennis van zaken!”

    Thomas Christiaens (Vlaamse Overheid)

  • “Het was een eyeopener om te leren dat de wortels van de MKBA in de filosofie liggen en niet in accountancy. Dat de kunst ‘m veel meer zit in helder redeneren, dan in rekenen. Met goede sprekers en een leuke groep deelnemers, bood de cursus een goed evenwicht tussen theorie en oefenen. De Basiscursus MKBA inspireert en smaakt naar meer. ”

    Elmy Everaert (Eigen Haard)

  • “Een prima cursus om de beginselen en de voor- en nadelen van MKBA te vernemen. Vooral de vele praktijkvoorbeelden en rekenoefeningen waren nuttig.”

    Geert Draaijers (Commissie m.e.r.)

  • “Al vaak liep ik er in mijn projecten tegen aan dat niet alle meerwaarde van het project in een (financiële) kosten-baten-analyse terugkwam. In de basiscursus MKBA leerde ik hoe ik deze meerwaarde ook een plek kan geven in de afweging tussen kosten en baten. Heel leerzaam en het smaakt naar meer, dus ik kom terug voor de vervolgcursus!”

    Williette van Arendonk (Van Arendonk)

  • “De basiscursus MKBA geeft informatie, praktijkvoorbeelden én inzichten waaruit blijkt dat de MKBA een waardevolle bijdrage kan leveren in het besluitvormingstraject. Veel hangt hierbij af van het zorgvuldig doorlopen van het ‘MKBA –stappenplan’. De praktische tips, tools en rekenoefeningen uit de cursus heb ik dan ook als zeer nuttig ervaren. ”

    Stan Rademakers (Kragten)

  • “Door enthousiaste bevlogen docenten met veel praktijkervaring wordt je meegenomen in de wereld van de MKBA’s. Een instrument dat toepasbaar is zowel in het fysieke als ook in het sociale domein. Met gedreven medecursisten en inspirerende werkvormen hebben we mogen proeven aan de verschillende mogelijkheden en toepassingen in de praktijk.”

    Marleen Okma (JSO, kennis en adviesbureau sociaal domein)

  • “Door de cursus kan ik de MKBA beter plaatsen. De sprekers belichten de MKBA vanuit verschillende invalshoeken, afgewisseld en onderbouwd met voorbeelden en oefeningen uit de praktijk. Dat geeft mij handvatten om het toe te passen in (studenten)projecten”

    Peter Schinkel (Docent InHolland)

  • “De MKBA basiscursus geeft een brede kijk in de keuken van het toepassen van een MKBA. Meerwaarde is ook dat de cursus door enthousiaste docenten uit de wetenschap en de praktijk wordt gegeven. Daarnaast is er veel ruimte voor vragen en discussie met elkaar, kortom zeer de moeite waard.”

    Gabi van Duijnhoven (Provincie Zuid-Holland)

  • “Een goede cursus met een bevlogen cursusleider die zeer boeiend weet te doceren. Praktische oefeningen die het geleerde direct in de praktijk brengen aan de hand van zeer herkenbare projecten. Cursus gaat goed de breedte in van het hele MKBA spectrum met als toetje de 'MKBA-light' die erg handig is voor kleine projecten.”

    Wilbert van Veggel (Antea Group)

  • “Van te voren was ik sceptisch over het in geld uitdrukken van maatschappelijke effecten. Maar door de cursus weet ik dat een MKBA veel meer is dan het berekenen van een prijskaartje. Door zelf in groepjes aan de slag te gaan met procesonderdelen en het berekenen van een MKBA, ervaar je wat nodig is voor een gedegen MKBA.”

    Arwen Hoogenbosch (K2 Brabants Kenniscentrum Jeugd)

Over MKBA-informatie.nl

Voor de Maatschappelijke kosten- en batenanalyse gaat nog te vaak het spreekwoord 'onbekend maakt onbemind' op. Wanneer men met een MKBA te maken krijgt, was het tot op heden moeilijk om snel de basisinformatie over dit instrument te vinden. Daarom heeft initiatiefnemer en auteur Niek Mouter MKBA-informatie.nl opgezet, in samenwerking met een aantal partners. Hier vindt u informatie over de MKBA, zowel voor beginners als voor gevorderden. Lees verder

Contact

Heeft u een vraag, aanvulling of opmerking neem dan contact met ons op.

© MKBA-informatie.nl